پلتفرم Pulumi یک ابزار متن باز برای پیاده سازی زیرساخت به عنوان کد (Infrastructure as Code) است که امکان ایجاد و مدیریت منابع زیرساختی را با استفاده از زبان های برنامه نویسی رایج فراهم می کند. این ابزار از ارائه دهندگان بزرگ سرویس های ابری مانند AWS، Azure و Google Cloud پشتیبانی می نماید. کار با زبان های آشنا باعث می شود نیازی به یادگیری زبان های اختصاصی همچون HCL نباشد و فرایند توسعه پروژه ها سریع تر پیش برود.
به صورت خلاصه می توان گفت مزیت های اصلی پلتفرم Pulumi در سه بخش SDK های قدرتمند پولومی، سرویس مرکزی آن و Automation API خلاصه می شوند.

تصویر(۱)
SDK های Pulumi
اولین بخش مهم پلتفرم Pulumi، در واقع SDK های آن هستند. این SDK ها نقش اصلی را در انعطاف پذیری بالای Pulumi دارند و به شما اجازه می دهند زیرساخت خود را با زبان های برنامه نویسی رایجی مانند Python، JavaScript، TypeScript، Go و .NET تعریف و پیاده سازی نمایید. مزیت اصلی این روش، عدم نیاز به یادگیری زبان جدید و استفاده از همان زبان برنامه نویسی است که تجربه کار با آن را دارید.

تصویر(۲)
این قابلیت چند مزیت کلیدی به همراه دارد:
- آشنایی عمیق و عملی با زبان های اصلی
- دسترسی به مجموعه ای گسترده از کتابخانه ها و منابع هر زبان (بسته به زبان انتخابی)
- امکان ایجاد و استفاده مجدد از abstraction ها.
خدمات پشتیبان پلتفرم Pulumi
Pulumi یک سرویس ابری (SaaS) دارد که مدیریت زیرساخت را راحت تر می کند. این سرویس امکاناتی مانند اتصال به ابزارهای CI/CD، تعریف کد برای قوانین امنیتی، مدیریت دسترسی کاربران و نگهداری وضعیت زیرساخت را در اختیار شما می گذارد.
۱. مدیریت وضعیت (State Management)
پلتفرم Pulumi وضعیت فعلی زیرساخت شما را به شکل امن ذخیره می کند. به عبارت دیگر، همیشه مشخص می باشد چه منابعی وجود دارند و چه تغییراتی روی آنها انجام شده است. در نتیجه لازم نیست نگران محل نگهداری State باشید. در صورت نیاز می توانید State را خودتان مدیریت کنید و آن را در حساب ابری تان روی AWS، Azure یا Google Cloud نگهداری نمایید.
۲. امکانات همکاری تیمی
Pulumi برای کار تیمی طراحی شده است و چند نفر می توانند همزمان روی زیرساخت کار کنند. سطح دسترسی ها با RBAC کنترل می شود و تاریخچه تغییرات نیز قابل مشاهده است. این موضوع هماهنگی بین اعضای تیم را خیلی ساده تر می کند.
۳. قابلیت Policy-as-Code
با قابلیت Policy-as-Code یا CrossGuard می توانید قوانین امنیتی و استانداردهای موردنظر خودتان را تعریف کنید؛ به طوری که همه تغییرات در زیرساخت، ملزم به رعایت آنها باشند.
۴. یکپارچه سازی با CI/CD
پلتفرم Pulumi به راحتی با ابزارهای رایج CI/CD همچون GitHub Actions، GitLab CI، Jenkins، Travis CI، Azure DevOps و سرویس های AWS هماهنگ می شود. همچنین کمک می کند تغییرات زیرساخت را به صورت خودکار انجام دهید.
قابلیت Automation API
Automation API این امکان را فراهم میکند تا پولومی را مستقیماً داخل کد برنامه خودتان استفاده کنید و مدیریت زیرساخت را به شکل ساده و خودکار انجام دهید. این API همان قابلیت های اصلی Pulumi CLI را در اختیار شما قرار می دهد؛ یعنی می توانید کارهایی همچون ایجاد Stack، پیش نمایش ویرایش ها، اعمال تغییرات و حتی حذف کامل زیرساخت را از داخل کد برنامه انجام دهید.
اما مزیت اصلی Automation API فراتر از این موارد است. این روش کنترل و انعطاف بیشتری فراهم می کند و به صورت strongly typed طراحی شده که برای استفاده در محیط های تعبیه شده (embedded) همچون وب سرورها یا سرویس های Back-end بسیار مناسب است.
نکته مهم این است که دیگر نیازی به اجرای دستورات Pulumi از طریق shell و CLI نیست و تمام عملیات مستقیماً از داخل برنامه انجام می شود. همین موضوع باعث تمیزتر شدن کد، تسهیل عملیات و یکپارچگی بهتر “مدیریت زیرساخت” با “منطق برنامه” می گردد.
قابلیت ها و ویژگی های پلتفرم Pulumi
در ادامه به بررسی برخی از مفاهیم و قابلیت های کلیدی Pulumi پرداخته میشود.

تصویر(۳)
۱. Component Resources
پلتفرم Pulumi به شما امکان می دهد بلوک هایی با قابلیت استفاده مجدد تحت نام «Component Resource» بسازید. این بلوک ها مشابه منابع معمولی ابری هستند اما می توانند منطق اضافی و پیچیده تری هم داشته باشند. اگر با Terraform آشنا باشید، این ویژگی مانند ماژول ها (Modules) در ترافرم است و به شما امکان می دهد ساختار زیرساخت خود را بهتر سازماندهی کنید.
۲. Stack References
با Stack Reference می توانید وابستگی بین چند Stack مختلف را به آسانی مدیریت کنید. این قابلیت برای پروژه های بزرگ و زیرساخت هایی با چندین محیط مختلف بسیار کاربردی است.
۳. قالب ها و پکیج ها (Templates and Packages)
قالب ها و پکیج ها مانند میانبرهایی برای شروع سریع کار با Infrastructure as Code هستند. به جای اینکه از صفر شروع کنید، می توانید یک ساختار آماده را به کار بگیرید. مزایای اصلی آنها عبارتند از:
- راه اندازی سریع: دیگر لازم نیست با یک فایل خالی شروع کنید و می توانید سریعاً وارد فرایند پیاده سازی زیرساخت شوید.
- بهترین شیوهها (Best Practices): این قالبها با رعایت استانداردهای فنی طراحی شدهاند. بنابراین شما نهتنها سریعتر بلکه هوشمندانهتر کار را آغاز میکنید.
- منبع آموزشی: برای کسانی که تازه با پولومی یا سرویس های ابری آشنا شده اند، قالب ها نشان می دهند که اجزای مختلف چگونه کنار هم کار می کنند و ابزار یادگیری خوبی محسوب می شوند.
مزایا و معایب استفاده از پلتفرم Pulumi
مزایا:
- انتخاب زبان برنامه نویسی: یکی از بزرگ ترین مزایای Pulumi این است که می توانید از زبان موردعلاقه خود مانند Python، JavaScript، TypeScript، Go یا .NET برای تعریف و مدیریت زیرساخت استفاده کنید. این ویژگی باعث می شود دیگر نیازی به یادگیری یک زبان جدید یا DSL اختصاصی نباشد و توسعه زیرساخت با کد، برای توسعه دهندگان راحت تر شود.
- اکوسیستم گسترده: پلتفرم Pulumi از تعداد زیادی خدمات ابری (Cloud Provider) مانند AWS، Azure، Google Cloud و.. پشتیبانی می کند. بنابراین تقریباً می توانید هر نوع زیرساخت ابری را مدیریت کنید و از کتابخانه ها و منابع گسترده هر زبان بهره مند شوید.
- پشتیبانی داینامیک و قابل توسعه: Pulumi امکان گسترش قابلیت ها بر اساس نیاز پروژه را فراهم می کند. می توانید منابع سفارشی بسازید، منطق اضافی تعریف کنید و ابزار را مطابق با نیاز تیم یا پروژه شخصی سازی نمایید.
معایب:
- چالش انتخاب زبان: گاهی تصمیم گیری درباره زبان مناسب برای پروژه می تواند پیچیده شود؛ مخصوصاً زمانی که اعضای تیم با زبان های مختلف آشنایی داشته باشند.
- شیب یادگیری: اگر قبلاً با ابزارهای مبتنی بر DSL اختصاصی مانند HCL در Terraform کار کرده باشید، یادگیری Pulumi ممکن است در ابتدا کمی دشوار باشد. علاوه بر نحو (Syntax) زبان، باید نحوه ادغام کد با زیرساخت و همچنین بهترین روشهای Pulumi را بشناسید. پس از طی این مرحله، انعطاف پذیری و سرعت توسعه بالا کاملاً جبران کننده است.
جمع بندی
پلتفرم Pulumi ابزاری مدرن برای مدیریت “زیرساخت به عنوان کد” (Infrastructure as Code) است که با زبان های برنامه نویسی رایج کار می کند و روند توسعه و نگهداری منابع را ساده و منعطف می سازد. ویژگی هایی مانند Component Resources، Stack References و قالب های آماده، تجربه کار با زیرساخت را کارآمد می کنند. بزرگترین مزیت آن، امکان استفاده از زبان دلخواه و اکوسیستم گسترده است، هرچند شروع کار برای کاربرانی که با DSL های اختصاصی آشنایی دارند، ممکن است کمی چالش برانگیز باشد
