در سال ۲۰۲۵، جایگاه مدلهای زبانی بزرگ (LLMs) درون اکوسیستم جستجو به یکی از پیچیدهترین پرسشهای حوزه بازاریابی دیجیتال تبدیل شده است. این مدلها، در کنار موتورهای جستجوی سنتی، نقشی نوظهور ایفا میکنند که درک آن و تسلط بر مفاهیم جدیدی همچون بهینه سازی GEO برای متخصصان سئو و بازاریابی ضروری است.
در ادامه به بررسی تأثیر LLM ها بر جستجو، پیامدهای آن برای بازاریابی دیجیتال و سئو و همچنین ارائه راهبردهایی جهت سرمایهگذاری هوشمند روی این حوزه پرداخته می شود.
چالش بروز بودن: Grounding و RAG در LLM ها
یکی از چالشهای اساسی در توسعه مدلهای زبانی بزرگ مانند OpenAI یا Claude، مسئله بروز بودن (Timeliness) است. این مدلها بر پایه دادههای آموزشی ایستا ساخته میشوند که به یک تاریخ مشخص محدود هستند.
برای نمونه، نقطه قطع دانش (Knowledge Cutoff) در مدل GPT-5، تاریخ ۳۰ سپتامبر ۲۰۲۴ تعیین شده؛ تاریخی که نسبت به نقطه قطع GPT-4o (اول اکتبر ۲۰۲۳) جدیدتر است اما همچنان پوششدهنده اطلاعات روز و رویدادهای جاری نیست.
فرآیند بروزرسانی دادههای آموزشی، بسیار پرهزینه و پیچیده است زیرا از یکسو نیازمند منابع عظیم محاسباتی بوده و از سوی دیگر، میتواند مسائل حقوقی همچون چالشهای کپیرایت را به همراه داشته باشد. از همین رو بهنظر میرسد که احتمال انجام بروزرسانیهای گسترده آموزشی، با گذر زمان کمتر باشد.
حال پرسش این است که OpenAI، Claude یا Gemini چگونه پاسخهای خود را بروز نگه میدارند؟ در واقع، پایه و اساس بهینه سازی GEO بر درک همین فرآیند استوار است؛ جایی که مدل، پاسخهای خود را با مرور وب و استناد به منابع معتبر غنیتر میکند.
آنها از “تولید افزوده با بازیابی” (Retrieval-Augmented Generation – RAG) استفاده میکنند، روشی که طی آن مدل، پاسخهای خود را با مرور وب غنیتر میکند. ChatGPT به Bing متکی است، درحالیکه Gemini از Google بهره میبرد. Grounding نیز مفهومی مشابه است که در این زمینه به فرآیند بروزرسانی از طریق منابع خارجی اطلاق میشود و تفاوت های اجرایی جزئی دارد.
تصویر(۱)
پیامدهای استراتژیک برای متخصصان سئو و بازاریابان دیجیتال
تکیه LLM ها بر دادههای بازیابیشده از وب، یک نتیجه کلیدی به همراه دارد که اولویت قرار دادن سئو سنتی برای موفقیت در بهینه سازی GEO می باشد. پژوهشها نشان دادهاند که نزدیک به ۹۰ درصد از ارجاعات جستجوی ChatGPT با ۲۰ نتیجه برتر Bing مطابقت دارند. این امر نشان میدهد که برای دیده شدن در جستجوی مولد، ابتدا باید اصول بنیادین سئو را جهت کسب جایگاه درون نتایج سنتی جستجو رعایت کرد.
همچنین باید توجه داشت که هنگام ارجاع ChatGPT به یک برند، اطلاعات صرفاً از وبسایت اصلی برداشت نمیشوند بلکه از منابع مختلف در سراسر وب گردآوری میگردند. بنابراین، اگر برند شما از اعتبار کافی جهت حضور در ۲۰ نتیجه برتر برخوردار نباشد و راهبرد متنوعی برای دیده شدن در رسانهها نداشته باشید، کسب جایگاه در جستجوی مولد دشوار خواهد بود.
نگاهی بلندمدت به سئو داشته باشید
یک متخصص سئوی آیندهنگر، باید خود را برای دورانی آماده نماید که در آن “جستجوی مولد” (Generative Search) نقش غالب را ایفا میکند. در چنین فضایی، فرآیند بهینه سازی GEO اهمیت دوچندان پیدا خواهد کرد زیرا وبسایتها بیش از آنکه مقصد نهایی کاربر باشند، به عنوان منبع غنی اطلاعات برای LLM ها عمل میکنند.
از این رو، ارسال سیگنالهای موجودیت (Entity Signals) شفاف به موتورهای جستجو، اقدامی کلیدی در نقشه راه بهینه سازی GEO محسوب میشود. همچنین بهینهسازی زیرساختهای داده و تقویت مداوم سیگنالهای برند از طریق حضور در رسانههای معتبر، ثبت در دایرکتوریها و استفاده هوشمندانه از رسانههای تحت مالکیت، اقداماتی کلیدی اما پرهزینه محسوب میشوند.
اجرای موفق این راهبردها نیازمند همکاری بین بخشهای مختلف سازمان و تعهد جدی مدیریت ارشد خواهد بود.
راهبردهای اجرایی: وظایف فنی و برندینگ
برای اجرای موفق بهینه سازی GEO و سازگار کردن وبسایت با مدلهای زبانی، فعالیتها در دو محور اصلی “فنی” و “برندینگ” دستهبندی میشوند:
تصویر(۲)
۱. پیادهسازی کامل Schema Markup
هرچند LLM ها مستقیماً از Schema Markup در دادههای آموزشی خود استفاده نمیکنند اما این ساختار به درک بهتر موتورهای جستجو از ارتباطات درون سایت کمک کرده و زیرساخت لازم برای بهینه سازی GEO را فراهم میکند. این موضوع بهطور غیرمستقیم باعث تقویت شناخت موتورهای جستجو از برند و افزایش قابلیت دیدهشدن (visibility) آن میشود.
۲. کپیرایتینگ فنی (Technical Copywriting)
در صفحات کلیدی ناوبری مانند صفحات دستهبندی محصولات، باید محتوای دقیق، شفاف و فنی ارائه شود. این محتوا باید منابع موجود را بهصورت خلاصه و قابلپردازش توسط الگوریتمهای پردازش زبان طبیعی ارائه کند.
۳. بهینه سازی نقشههای XML
نقشههای XML باید منطبق با استانداردها، بدون خطا و دارای فیلدهای تکمیلشده باشند. همچنین هر نقشه نباید بیش از ۵۰۰۰ آدرس (URL) داشته باشد. این اقدام یکی از موثرترین روشها برای تسهیل پیمایش کامل وبسایت توسط موتورهای جستجو است.
۴. ارائه جایگزین برای جاوااسکریپت
از آنجا که دادههای آموزشی LLM ها بر پایه HTML ایستا جمعآوری میشود و اغلب قادر به رندر کامل جاوااسکریپت نیستند، لازم است محتوای جایگزین HTML برای بخشهای متکی بر جاوااسکریپت فراهم شود.
۵. مدیریت بدهی فنی (Technical Debt)
حذف کدهای منسوخ، بروزرسانی کدبیس و جایگزینی چارچوبهای ناسازگار با موتورهای جستجو، نهتنها عملکرد وبسایت را بهبود میبخشد بلکه زیرساختی پایدار و سازگار با آینده ایجاد میکند.
در دنیای بهینه سازی GEO، اعتبار برند حرف اول را میزند. وظایف مرتبط با برندینگ نیز در ادامه ذکر شده اند:
-
ایجاد توضیحات یکپارچه برای برند: توضیحات برند باید در تمامی پلتفرمها یکسان و منسجم باشد.
-
بروزرسانی صفحه “درباره ما”: این صفحه باید شامل اطلاعات جامعی مانند تاریخچه، بنیانگذاران، مسئولیت های اجتماعی، شرکا، جوایز و سایر نشانههای اعتبار باشد.
-
نظارت بر پنل دانش گوگل: مدیریت پنل دانش (Knowledge Panel)، به تقویت سیگنالهای موجودیت برند کمک میکند.
-
برنامهریزی برای ذکر مداوم نام برند در رسانهها: افزایش مداوم شهرت برند از طریق انتشار اخبار و همکاری با رسانهها، یک استراتژی بلندمدت برای بهبود دیدهشدن در جستجوی مولد است.
-
ایجاد صفحه در ویکیپدیا: پس از کسب شهرت کافی، ایجاد صفحه رسمی در ویکیپدیا به عنوان یک منبع معتبر، جهت تقویت اعتبار برند موثر خواهد بود.
تصویر(۳)
سرمایهگذاری هوشمند در SEO و GEO
بیشترین بخش زمان و بودجه همچنان باید به سئوی سنتی اختصاص یابد اما نباید از سهم ۲۰ درصدی بهینه سازی GEO غافل شد. در این مسیر، باید به بهبودهای کوچک اما تاثیر گذار بازه ۱ تا ۵ درصد توجه ویژه داشت؛ اصلاحاتی که اغلب به تعویق افتادهاند، از جمله:
-
بازطراحی سلسلهمراتب تگهای هدینگ HTML بهگونهای که با ساختار بصری سایت هماهنگ باشند.
-
اصلاح لینکهای داخلی تا بهجای زنجیرههای ریدایرکت، مستقیماً وارد آدرس نهایی شوند.
-
پاکسازی و بهینهسازی نقشه XML سایت.
-
حذف کتابخانههای منسوخ و فایلهای فونت بلااستفاده (مانند WOFF).
این اقدامات در واقع بخشی از بهینه سازی زیرساخت و مدیریت بدهی فنی هستند و باید در اولویت قرار گیرند. در کنار آن، فعالیتهای مرتبط با برند نیز باید تقویت شوند زیرا نهتنها جایگاه شما را در جستجوی سنتی تثبیت میکنند بلکه پایهای محکم برای آیندهای فراهم میآورند که در آن جستجوی مبتنی بر LLM غالب خواهد بود.
از منظر راهبردی، میتوان بهینه سازی برای GEO یا AI را حدود ۲۰ درصد کل فعالیتها دانست. این بخش شامل ایجاد لایههای ساختاریافته Schema در سطح سازمان و برقراری ارتباطات استاندارد به زبان ماشین، یعنی کد است.
نتیجهگیری
چشمانداز جستجو در سال ۲۰۲۵ بیش از هر زمان دیگری رو به تغییر است و مدلهای زبانی بزرگ، لایهای جدید در زیستبوم سئو و بازاریابی دیجیتال اضافه کردهاند. با این وجود، مسیر موفقیت همچنان از سئوی سنتی عبور میکند و بهینه سازی GEO باید به عنوان یک مکمل ارزشمند در نظر گرفته شود.
سازمانهایی که روی بهینهسازی فنی، ارسال سیگنالهای شفاف به موتورهای جستجو و تقویت مستمر برند سرمایهگذاری میکنند، جایگاه بهتری برای نمایش در جستجوی مولد خواهند داشت. این مسیر نیازمند نگاه بلندمدت، همکاری با سایرین و تخصیص هوشمندانه منابع است.
آینده متعلق به برندهایی است که ضمن حفظ جایگاه در نتایج سنتی، خود را بهعنوان منابع معتبر برای مدلهای زبانی معرفی میکنند.