کلاکینگ در سئو یک تکنیک “کلاه سیاه” (Black Hat) می باشد و هدف آن نمایش محتوایی به موتورهای جستجو است که آنها میپسندند، در حالی که کاربران واقعی صفحه متفاوتی را مشاهده میکنند. کلاکینگ برای فریب موتورهای جستجو یا گمراه کردن بازدیدکنندگان استفاده میشود. گاهی اوقات برای رفع سریع (اما نامناسب) مشکلات سایت نیز به کار میرود.
کلاکینگ در سئو چیست؟
کلاکینگ در سئو به معنای نمایش نسخههای متفاوتی از محتوا برای کاربران (انسانها) و موتورهای جستجو است. کلاکینگ یک تاکتیک سئوی کلاه سیاه است که محتوا را بر اساس تشخیص هویت کاربر تحویل میدهد.
برای انجام این کار، درخواست از طریق آدرس IP کاربر، رشته user-agent، هدرهای HTTP و غیره تحلیل میگردد. هنگامی که کلاینت بهعنوان یک ربات موتور جستجو شناسایی میشود، اسکریپتهای سمت سرور نسخهای متفاوت از صفحه وب را به آن ارائه میدهند.
کلاکینگ در سئو عمدتاً برای تبلیغات مخرب به کار میرود و اغلب در سایتهای قمار، محتوای بزرگسالان یا دانلود رایگان نرمافزار مشاهده میشود.
گاهی توسعهدهندگان از تکنیکهای کلاکینگ برای رفع سریع مشکلات سایت استفاده میکنند که صرفاً بهجای اینکه یک مشکل سئو یا طراحی را حل کند، پنهان خواهد کرد. در هر صورت، گوگل کلاکینگ کلاه سیاه را با حذف سایت از نتایج یا حتی قرار دادن آن درون لیست سیاه، جریمه میکند.

تصویر(۱)
کلاکینگ در سئو برای چه مواردی استفاده میشود؟
امروزه در سئو، کلاکینگ با اهداف مختلفی برای فریب موتورهای جستجو یا افراد بهکار میرود:
- دستیابی به رتبههای بالاتر با محتوایی که از اصول قابلقبول سئو پیروی نمیکند، برای مثال متن مخفی همراه با تکرار کلیدواژه.
- هکرها میتوانند سایت را کلاک (cloak) کنند و بازدیدکنندگان را به محتوای مدنظر خود هدایت نمایند. در این حالت، اگر سریع اقدام نشود، ممکن است وبسایت توسط گوگل جریمه گردد.
- وبسایتهای کلاک و پنهان شده میتوانند کامپیوتر کاربران را با بدافزار آلوده کنند.
- در تبلیغات، کلاکینگ مبتنی بر IP میتواند بازدید رقبا از سایت را شناسایی کند و محتوای متفاوتی را به آنها نشان دهد.
- کلاکینگ به موتورهای جستجو نسخه جایگزینی از یک صفحه را برای محتوایی که قابل جستجو نیست ارائه میدهد.
- توسعهدهندگان میتوانند از تکنیکهای کلاکینگ برای رفع سریع مشکلات جدی سئو استفاده کنند تا در زمان مناسب رسیدگی کاملی انجام دهند.

تصویر(۲)
آیا کلاکینگ کلاه سفید نیز وجود دارد؟
در واقع اینطور نیست. کلاکینگ، بهمعنای پنهانسازی، پوشاندن یا تغییر ظاهر است که با نمایش محتوای متفاوت به رباتها و بازدیدکنندگان، موتورهای جستجو را فریب میدهد.
با این حال، موارد مُجازی وجود دارند که ممکن است بخواهید:
- نسخههای متفاوتی از محتوا را به بازدیدکنندگان و رباتها ارائه کنید.
- به بازدیدکنندگان مختلف محتوای متفاوتی نشان دهید.
- کاربران را بهصورت خودکار از یک صفحه به صفحه دیگری ریدایرکت نمایید.
اما در این موارد میتوان از ریدایرکتها، hreflang، پیش بارگذاری (prerendering) و… استفاده کرد. برخلاف کلاکینگ و فریب، چنین روشهایی به رباتها دلیل معتبری ارائه میدهند که چرا دو یا چند نسخه از یک صفحه وب وجود دارد.
کلاکینگ در سئو چگونه عمل میکند؟
کلاکینگ در بهینهسازی برای موتور جستجو عمدتاً از دو تکنیک جهت فریب خزندگان استفاده میکند:
- شناسایی منشا ارسال درخواست (خزنده یا بازدیدکنندهٔ واقعی).
- تغییر محتوای صفحه یا ارائه محتوای متفاوت به موتورهای جستجو
انواع مختلف کلاکینگ در سئو کدام هستند؟
راههای مختلفی برای شناسایی منشا ارسال درخواست به یک وبسایت وجود دارد:
۱. کلاکینگ مبتنی بر IP
کلاکینگ مبتنی بر IP به معنای ارائه نسخههای متفاوت صفحه وب بر اساس آدرس IP کاربر است. این روش کلاک کردن سایت، نسبتاً ساده است، طوری که پس از شناسایی آدرسهای IP موتورهای جستجو توسط سرور، محتوای موردنظر به آنها ارائه میشود.
آدرس IP چیست؟
آدرسهای IP شناسههای عددی هستند که اطلاعاتی درباره موقعیت سرور میزبان ارائه میدهند و مسیر ارتباط با آن را برقرار میکنند.
۲. کلاکینگ مبتنی بر User-Agent
کلاکینگ مبتنی بر User-Agent، یکی از رایجترین انواع کلاکینگ در سئو است. وقتی رباتها به یک صفحه مراجعه میکنند، از طریق اطلاعات user-agent که توسط مرورگر وب یا کلاینت دیگر به سرور ارسال میگردد شناخته میشوند.
خزندگان و مرورگرها شناسههای منحصربهفردی دارند که به آنها رشته user-agent گفته میشود. برای مثال، این شناسهها به سرورها کمک میکنند تا تشخیص دهند بازدید از طریق گوشی موبایل انجام شده و نسخه موبایل سایت را ارائه نمایند که این موضوع کاملاً قابل قبول است.
اما در کلاکینگ سئوی کلاه سیاه، رشته user-agent خزنده، رباتها را شناسایی میکند و محتوای تغییر یافتهای به آنها نمایش داده میشود.
User Agent چیست؟
رشته User Agent متنی یک خطی است و اطلاعاتی درباره نرمافزار، مرورگر یا خزنده ای که درخواستی به یک وبسایت ارسال میکند را ارائه میدهد. این رشته شامل دادههایی مانند نوع عامل، سیستمعامل، دستگاه و سایر جزئیات مشابه است.
۳. کلاکینگ مبتنی بر HTTP Header
یکی دیگر از روشهای شناسایی منبع درخواست به وبسایت، HTTP Header است. سرور میتواند هدر درخواستهای HTTP ورودی را بررسی کند تا مشخص شود بازدیدکننده یک کاربر واقعی یا مجازی (ربات) است.
HTTP Header چیست؟
HTTP Header شامل مجموعهای از رشتهها است که اطلاعات را در قالب درخواست و پاسخ HTTP، میان کلاینت (مانند مرورگر، اپلیکیشن موبایل و غیره) و سرور منتقل میکنند. این اطلاعات میتواند شامل نوع رمزگذاری، شناسهٔ کاربر یا دادههای مربوط به تأیید سشن کاربر باشد.
۴. کلاکینگ مبتنی بر GeoIP
در موضوع مکان جغرافیایی (Geolocation)، موقعیت کاربر میتواند از طریق اطلاعات کوکی، جزئیات ورود به سیستم، آدرس IP یا GeoIP شناسایی شود. برای سئوی بینالمللی، ارائه محتوای هدفمند یا متفاوت به کاربران بر اساس موقعیت جغرافیایی، روشی مؤثر جهت بهینهسازی سایت در جستجوهای محلی است.
با این حال، لازم است که Googlebot (یا سایر رباتها) مانند یک کاربر معمولی با موقعیت مکانی واقعی در نظر گرفته شود. از دید گوگل، رفتار خلاف این مورد بهعنوان کلاکینگ شناخته خواهد شد.
GeoIP چیست؟
GeoIP موقعیت کاربر را بر اساس آدرس IP او تشخیص خواهد داد. با این حال، برخلاف Geolocation، مختصات دقیق مانند طول و عرض جغرافیایی را نشان نمیدهد.

تصویر(۳)
۵. کلاکینگ در سئو مبتنی بر مرورگر
این روش نسبتاً کمتر رایج است و شباهت زیادی به کلاکینگ مبتنی بر User Agent دارد. در این شیوه، محتوای متفاوتی به مرورگرهای مختلف و همچنین خزندگان ارائه میشود.
۶. کلاکینگ مبتنی بر CNAME یا DNS Cloaking
در CNAME Cloaking رکوردهای DNS را برای پنهان کردن دامنههای متفرقه بهعنوان بخشی از دامنهٔ اصلی، استفاده میکنند تا بتوانند فعالیت کاربران را رهگیری کرده و بدون اطلاع یا رضایت آنها به دادههای مرورگر دسترسی پیدا نمایند.
DNS Cloaking دادههای کاربران ناآگاه را برای اشخاص ثالث که معمولاً تبلیغکنندگان هستند، ارسال میکند. این روش اطلاعاتی مانند آدرس IP، سیستمعامل و نوع مرورگر را رهگیری خواهد کرد که خلاف مقررات حفظ حریم خصوصی است. همچنین به ابزارهای رهگیری دیگر اجازه میدهد تا برای جمعآوری دادهها از سد AdBlocker ها عبور کنند.
DNS Record چیست؟
DNS Record ها دستورالعملهایی هستند که در سرورهای اختصاصی DNS ذخیره میشوند و اطلاعات مربوط به دامنه را ارائه میدهند. این اطلاعات میتواند شامل آدرس IP مرتبط با آن دامنه، چگونگی مدیریت ایمیلهای دامنه و نحوه پاسخ به درخواستها باشد.
CNAME Record چیست؟
CNAME Record نوعی رکورد DNS است که یک دامنه را به نام اصلی (Canonical) دیگری متصل میکند.
۷. کلاکینگ مبتنی بر Referrer
در این روش، محتوا با توجه به نقطه ورود کاربر (وبسایت یا منبع ارجاعدهنده) تغییر میکند. این تکنیک معمولاً برای بازاریابی همکاری در فروش (Affiliate Marketing) غیر اخلاقی به کار میرود اما میتواند به شکل اخلاقی در پنهانسازی لینکهای افیلیت استفاده شود.
پنهانسازی لینک افیلیت یک روش معتبر است که در آن URL های پیچیده حاوی پارامتر «ref» کوتاهتر و قابل اعتمادتر نمایش داده میشوند.
اگر لینک پنهانشده به آدرس واقعی یک صفحهٔ فرود منتهی شود، این عمل نوعی سئوی کلاه سفید محسوب خواهد شد که تجربهٔ کاربری و نرخ کلیک را بهبود میدهد.
۸. کلاکینگ مبتنی بر JavaScript
برخی تکنیکهای کلاکینگ در سئو پس از بارگذاری صفحه، توسط جاوا اسکریپت محتوای صفحه را بر اساس User Agent تغییر میدهند. با این حال، در وبسایتهایی که با جاوا اسکریپت ساخته شدهاند، میتوان نسخهای HTML و سازگار با سئو از همان صفحه را برای موتورهای جستجو ارائه داد، بدون اینکه دستورالعملهای آنها نقض شود.
تفاوت Prerendering و Cloaking
کلاکینگ در سئو، نقضکننده دستورالعملهای موتورهای جستجو است و یک تکنیک کلاه سیاه محسوب میشود که بهصورت فریبکارانه محتوای متفاوتی را به رباتها و کاربران نشان میدهد تا صفحه را معتبر جلوه دهد.
در مقابل، Prerendering روشی است که برای ایجاد نسخههای استاتیک HTML، از صفحات مبتنی بر جاوا اسکریپت استفاده میشود. نسخههایی که به رباتهای موتور جستجو ارائه میشوند، مشابه یا بسیار نزدیک به نسخهای هستند که کاربران واقعی مشاهده میکنند. Prerendering تجربهٔ کاربری را بهبود میدهد و یک روش قابل قبول در سئو به شمار میرود.
جمع بندی: سئوی باکیفیت، ضامن موفقیت بلندمدت
پیروی از اصول کلاه سفید و تطبیق با جدیدترین ترندها، مسیر موفقیت پایدار در زمینهٔ سئو را هموار میکند. اعتماد و اعتبار یک وبسایت در مسیر رقابت برای رتبهبندی، بهتدریج ساخته میشود و هر خطا منجر به از دست رفتن زمان و منابع خواهد شد.
